Wie zijn wij?

Stadsmusea XL is een netwerk van Nederlandse Stadsmusea. Wij zijn meer dan een klassiek museum, meer dan een gebouw met schilderijen en objecten. Wij zijn ontmoetings- en presentatieplekken. Wij vertellen de meerstemmige verhalen van onze stad, de bewoners, de bedrijvigheid, gebouwen en de stedelijke omgeving. Dat doen we mét inwoners, bezoekers en ondernemers. De verhalen worden versterkt met objecten die de geschiedenis en de band met het heden tot leven brengen. Steden zijn dynamisch, net als haar bewoners en gebruikers. Wij zijn het hart van de stad en weerspiegelen het stedelijk leven. Wij kenmerken het unieke van hun stad en presenteren ons ook buiten de museummuren. Geen enkel museum toont de verbondenheid tussen mensen en hun leefwereld beter dan een stadsmuseum.

Download onze publicatie Barometer van het Stadsgevoel voor meer informatie over ons netwerk en over stadsmusea.

Stadsfeesten

  • 01 april 2017

    Stadsfeest Den Briel

  • 22 april 2017

    Stadsfeest Haarlem

  • 29 april 2017

    Stadsfeest Den Haag

  • 18 mei 2017

    Stadsfeest Rotterdam

Stadsmusea XL

Stadsmusea XL bestaat uit zestien musea verspreid over heel Nederland. Elk museum heeft zijn eigen identiteit. Samen zoeken we nieuwe vormen om inwoners bij de stad te betrekken. We versterken elkaar door ervaringen te delen, collecties op elkaar af te stemmen en samen activiteiten te organiseren die relevant zijn voor onze stad.

Stadsfeesten “Celebrating the city!”

Elke stad in Nederland kent memorabele momenten die bijdragen aan de identiteit van de stad en haar inwoners. Van carnaval in Sittard, de verjaardag van Amsterdam en het Leidens Ontzet tot de opbouwdag in Rotterdam. Stadsmusea XL heeft een kalender CELEBRATING THE CITY samengesteld van al deze “stadsmomenten” om bewustwording, binding en betrokkenheid bij de stad te stimuleren. Wij voeren daartoe gesprekken met inwoners, brengen verdieping aan en leveren de historische context. CELEBRATING THE CITY start vanaf 2017 en beoogt landelijk het stadsgevoel te bevorderen, waarbij iedereen welkom is

  • 01 april 2017 Stadsfeest Den Briel

    Op 1 april 1572 -tijdens de Tachtigjarige Oorlog- werd Brielle […]

    Op 1 april 1572 -tijdens de Tachtigjarige Oorlog- werd Brielle (Den Briel) in naam van Willem van Oranje door de Watergeuzen als eerste stad op de Spanjaarden veroverd. Brielle was daarmee Libertatis Primitiae, Eersteling der Vrijheid De inname had een domino-effect; vele andere Hollandse steden kwamen tegen de Spanjaarden in opstand. Op 1 april is het sindsdien feest in Brielle. Het is een dag vol festiviteiten. Leden van de 1-aprilvereniging spelen de inname na, de scholen zijn gesloten en iedereen loopt in zestiende-eeuwse kledij. Het stadsmuseum doet uiteraard mee met deze viering. Het Historisch Museum Den Briel is sinds 2012 heringericht. Het centrale thema is nu de Tachtigjarige Oorlog, met 1 april 1572 als Briels hoogtepunt. Het museum helpt bewoners en andere bezoekers meer feeling te krijgen met de stad waarin zij leven, wonen en werken. Op 1 april zijn ook de museummedewerkers verkleed. Zij vertellen de historische achtergronden van dit stadsfeest. Het museum is die dag gratis toegankelijk.

  • 22 april 2017 Stadsfeest Haarlem

    Haarlem Bloemenstad dankt zijn reputatie aan de bollenteelt waarvan de […]

    Haarlem Bloemenstad dankt zijn reputatie aan de bollenteelt waarvan de stad tot aan het begin van de twintigste eeuw het middelpunt was. In de negentiende eeuw zorgden Haarlemse kwekersfamilies voor de modernisering van de toen nog kleinschalige bollenteelt. De bollenvelden werden een bereikbare toeristische attractie dankzij de stoomtramlijnen die na 1880 werden aangelegd. Om Haarlem als bloemenstad te promoten werd in 1947 het eerste bloemencorso dwars door de Bollenstreek georganiseerd. Het is één van de beroemdste corso’s ter wereld en trekt jaarlijks een internationaal miljoenenpubliek. De praalwagens rijden op de eerste zaterdag ná 19 april hun 40 kilometer lange tocht van Noordwijk naar Haarlem. Met verschillende partners (Haarlem Marketing, het Frans Hals Museum en de Keukenhof) wordt in de periode dat de Keukenhof open is, aandacht besteed aan ‘Haarlem Bloemenstad’. Museum Haarlem betrekt stadsbewoners actief bij dit fenomeen. Er wordt via een presentatie aandacht besteed aan de geschiedenis van de bloementeelt en er zijn tal van activiteiten zoals een tulpontwerpwedstrijd. Bewoners kunnen oude foto’s van het corso laten digitaliseren en zo tot onderdeel maken van de tentoonstelling. Bloemtelers wordt gevraagd een nieuwe tulpensoort te ontwikkelen. Scholieren, tot slot, krijgen een programma over Tulpomania (de bloembollengekte uit de Gouden Eeuw) aangeboden.

  • 29 april 2017 Stadsfeest Den Haag

    Elk jaar, in de maand mei, is het kermis in […]

    Elk jaar, in de maand mei, is het kermis in Den Haag. Deze kermis kent een lange traditie. De zogeheten Meimarkt of Hofkermis werd door graaf Willem IV in 1407 ingesteld. Ook toen al werd er elk jaar een markt gehouden op het Buitenhof, op de Plaats en op het Voorhout. Den Haag was en is ook nu nog, een stad met twee gezichten: van arm en rijk, van veen en zand. Op de Meikermis kwamen die twee werelden samen en ontmoetten arm en rijk, jong en oud elkaar. Prins Willem III, die koning van Engeland werd, verzuchtte in mei 1689 wel twééhonderdduizend gulden over te hebben om als een vogel naar Den Haag te kunnen vliegen om daar kermis te kunnen vieren. Vanaf 2017 organiseert het Haags Historisch Museum -dat om de hoek gevestigd is- een aantal kleine presentaties en activiteiten om bewoners en geïnteresseerden met elkaar in contact te brengen en hen bewust te maken van de historische achtergrond van dit jaarlijks terugkerende volksfeest in hun stad.

  • 18 mei 2017 Stadsfeest Rotterdam

    Vanaf 1947 vierde Rotterdam jaarlijks op 18 mei het Opbouwfeest. […]

    Vanaf 1947 vierde Rotterdam jaarlijks op 18 mei het Opbouwfeest. De dag werd ingesteld om de Rotterdammers een hart onder de riem te steken bij de wederopbouw van hun verwoeste binnenstad. Onder het motto ‘Aan den slag’ deed de Gemeente Rotterdam er kort na de oorlog alles aan om de saamhorigheid te kweken die de Rotterdammers stimuleerde de mouwen op te stropen. Nog steeds wordt de stad gekenmerkt door veranderingen. De koers nu gaat richting een nieuwe, ‘superdiverse’ samenleving. Burgemeester Aboutaleb heeft het over het bouwen aan een WIJ-samenleving. In 2016 wordt de manifestatie “Rotterdam viert de stad” gehouden, een terugblik op 75 jaar wederopbouw met als doel vooruit te kijken. Museum Rotterdam ondersteunt de viering met de expositie De Nieuwe Stad waarin een beeld gegeven wordt van deze periode. Op 18 mei 2017 -70 jaar na de eerste- wordt de expositie groots afgesloten met een Opbouwdag nieuwe stijl. Het stadsmuseum coördineert het programma van die dag en stelt zich ten doel een brede groep Rotterdammers bij de festiviteiten te betrekken. De Opbouwdag daarmee weer in ere hersteld als groot jaarlijks terugkerend stadsfeest.

  • 01 juni 2017 Stadsfeest Zwolle

    Onder de titel Zwolle Unlimited wordt de zomer ingeluid met […]

    Onder de titel Zwolle Unlimited wordt de zomer ingeluid met een festival. Kades, parken en stadspleinen worden gevuld met topvertellers, straatartiesten en rootsmuzikanten uit binnen- en buitenland én met een vinylmarkt en een grote boekenmarkt. Zwolle Unlimited is een jaarlijks terugkerend festival ván de stad, met liefde gemaakt vóór de stad, maar ook voor de regio, voor ons land en zelfs een beetje voor de hele wereld. Het festival brengt verhalen, boeken en theater dicht bij het publiek, in een kleinschalige setting. De smeerolie daartussen wordt gevormd door de artiesten. Het festival maakt intensief gebruik van de prachtige locaties die de historische grachten om het centrum te bieden hebben.

  • 02 juni 2017 Stadsfeest Utrecht

    De tweede dag van juni is een belangrijke dag voor […]

    De tweede dag van juni is een belangrijke dag voor de stad Utrecht. Op die dag, in 1122, ontving de stad stadsrechten. Ieder jaar gaat op deze dag de stadsvlag met de beeltenis van Sint Maarten uit op de Domtoren. Het Utrechts Archief organiseert de festiviteiten. Dit jaar staat het feest in het teken van het Sint Maartensjaar. Kort daarop, op 24 juni, gaat in het Centraal Museum Utrecht een tentoonstelling open over de Domtoren. Deze toren met zijn Sint Maarten-windvaan, is beeldbepalend voor de stad en haar inwoners, meer dan wat dan ook. Het feest van 2 juni is dat nu nog niet, maar Sint Maarten en de tentoonstelling zullen zeker bijdragen aan het in gang zetten van een traditie.

  • 01 juli 2017 Stadsfeest Zutphen

    De historische binnenstad van Zutphen en het fotogenieke buitengebied zijn […]

    De historische binnenstad van Zutphen en het fotogenieke buitengebied zijn sinds het ontstaan van de fotografie een geliefd onderwerp voor (amateur)fotografen. Vanaf 2017 zal er met verschillende partijen in de stad jaarlijks aandacht besteed worden aan ‘De verjaardag van de fotografie’. De stad Zutphen is na Amsterdam, gastheer van World Press Photo. Het Stedelijk Museum Zutphen heeft een zeer omvangrijke fotocollectie waarbinnen zich de oudste in Nederland gemaakte foto bevindt. Deze foto werd in 1839 door een Zutphense apotheker gemaakt. Daarnaast woont en werkt er een groot aantal (amateur)fotografen in de stad. Tijdens ‘de verjaardag’ worden er verschillende activiteiten georganiseerd om bewoners, liefhebbers en (amateur)fotografen in de gelegenheid te stellen om hun liefde voor de stad en de directe omgeving met elkaar te delen. Het Stedelijk Museum Zutphen vervult hierbinnen een coördinerende rol bij activiteiten met een expositiekarakter.

  • 19 juli 2017 Stadsfeest Dordrecht

    Rond 19 juli wordt in Dordrecht de eerste Vrije Statenvergadering […]

    Rond 19 juli wordt in Dordrecht de eerste Vrije Statenvergadering herdacht, die in 1572 plaatsvond in het Hof. Tijdens deze vergadering bundelden de Hollandse steden hun krachten in de strijd tegen de Spanjaarden. Zij zegden hun steun aan Willem van Oranje toe en zij spraken af dat er vrijheid van geloof en gedachtegoed zou zijn. De afspraken die toen werden gemaakt zijn een belangrijke stap geweest naar het Nederland zoals wij dat nu kennen. Vanaf 2017 zal Dordrecht deze dag herdenken met een aantal bijeenkomsten -waaronder een hagenpreek- waarbij er aandacht is voor de verschillende geloofsovertuigingen in Nederland. Thema’s als vrijheid en tolerantie staan hierbij centraal. De stad en het stadsmuseum vinden het belangrijk dat bewoners de vrijheid die we vandaag de dag kennen vieren. Het Dordrechts Museum besteedt in het Hof van Nederland uitgebreid en permanent aandacht aan de Statenvergadering, onder andere door een indrukwekkende film te vertonen over deze historische gebeurtenis van nationale betekenis.

  • 03 oktober 2017 Stadsfeest Leiden

    Ieder jaar rond 3 oktober viert Leiden uitbundig feest. Een […]

    Ieder jaar rond 3 oktober viert Leiden uitbundig feest. Een paar dagen lang staat de stad volledig op z’n kop. De Leidenaren eten hutspot, haring en wittebrood en zingen tijdens de Reveille. Het brengt hen terug naar 1572, het jaar waarin Leiden de kant kiest van Willem van Oranje in zijn strijd tegen het schrikbewind van de Spanjaarden. Eind oktober 1573 sluit de Spaanse bevelhebber Leiden in. Niets of niemand kan de stad nog in of uit. Maanden van honger en hopeloosheid volgen. In de vroege ochtend van 3 oktober 1574 bereiken de watergeuzen de stad. De Spanjaarden vluchten. Leiden is ontzet! De watergeuzen delen haring en wittebrood uit, het voedsel dat traditiegetrouw nog altijd op 3 oktober gegeten wordt. Vrijwel direct na het Ontzet zet het stadsbestuur zich in om de herinneringen aan deze historische gebeurtenis levend te houden. In 1824 wordt er tijdens het 250-jarig jubileum op het stadhuis een expositie ingericht. Het ‘Museum van Stedelijke Oudheden’, het huidige Museum De Lakenhal, neemt in 1872 de collectie van het stadsbestuur over. Sindsdien maakt het Leidens Ontzet een belangrijk onderdeel uit van de vaste presentatie in het museum. Op 3 oktober, tussen 10.00 en 12.00 uur, staan de deuren wagenwijd open voor bezoekers. Aan de hand van de collectie vertellen rondleiders kinderen en hun (groot)ouders het verhaal van deze voor Leiden zo memorabele dag.

  • 08 oktober 2017 Stadsfeest Alkmaar

    Jaarlijks, op 8 oktober, is het feest in Alkmaar. Scholieren […]

    Jaarlijks, op 8 oktober, is het feest in Alkmaar. Scholieren en ambtenaren hebben dan vrij. Op die dag, in 1573, werd de belegering van de stad opgeheven. Willem van Oranje gaf de opdracht om de dijken rond Almaar door te steken waarna de omgeving onder water liep. Het leger van Filips II droop af. Deze geschiedenis zit in het collectieve geheugen van de stad gegrift. Het ontzet wordt dan ook uitbundig gevierd, met recepties, een lampionoptocht, praalwagens, een vuurwerkshow en met tal van festiviteiten in de stad. Museum Alkmaar is dan dé plek waar het verhaal wordt verteld, zowel in het museum zelf als daarbuiten op het plein vóór het museum. Het museum is op deze feestdag vrij toegankelijk. De organisatie van het feest is in handen van de 8 October Vereeniging.

  • 27 oktober 2017 Stadsfeest Amsterdam

    Op 27 oktober 1275 wordt ‘Amstelledamme’ voor het eerst genoemd […]

    Op 27 oktober 1275 wordt ‘Amstelledamme’ voor het eerst genoemd in een door graaf Floris V ondertekend document. Deze dag wordt beschouwd als het begin van de geschiedenis van Amsterdam. Een dag die gevierd moet worden! Daarom organiseert het Amsterdam Museum sinds 2013 voor alle Amsterdamse families en andere geïnteresseerden een jaarlijks terugkerend evenement: de Verjaardag van Amsterdam. Met dit feest, dat altijd in het weekend vóór of ná 27 oktober plaatsvindt, wil het museum Amsterdammers en bezoekers verbinden met hun eigen stad, hun eigen geschiedenis en met elkaar. In het museumgebouw dat ruim 400 jaar lang dienst heeft gedaan als burgerweeshuis, herleven oude sferen zodra de binnenplaats weer gevuld is met kinderen. Er is taart en er zijn feestelijke activiteiten. Het museum is een ontmoetingsplek. Door de Verjaardag van Amsterdam te vieren met Amsterdamse families met verschillende sociaal-culturele achtergronden, wordt er verbinding gemaakt tussen de verjaardagsgasten onderling en het verhaal van de stad waarin ze wonen. Tijdens dit stadsfeest werkt het museum nauw samen met onder andere de Gemeente Amsterdam, de Openbare Bibliotheek en Het Parool. Zo wordt bijvoorbeeld de prijs voor ‘Amsterdammertje van het jaar’ elk jaar door onder meer het Parool uitgereikt aan het kind dat zich belangeloos inzet voor zijn mede-Amsterdammers. Zijn of haar portret krijgt een plaats in het Amsterdam Museum.

  • 11 november 2017 Stadsfeest Sittard

    Carnaval is hét jaarlijkse feest beneden de grote rivieren, een […]

    Carnaval is hét jaarlijkse feest beneden de grote rivieren, een identiteitsbepalend fenomeen, een feest dat een lange traditie kent. In de gemeente Sittard-Geleen heeft elk stadsdeel een carnavalsvereniging. Van vriendenclubs, sportverenigingen tot muziekgezelschappen, ze nemen deel aan optochten, organiseren bonte avonden en kiezen hun eigen prins(es) carnaval. De manier waarop het feest gevierd wordt verschilt per regio, soms zelfs per plaats en ook per periode. Volgens sommigen is carnaval een eeuwenoud Germaans lentefeest ter ere van Moeder Aarde. Volgens anderen is het ontstaan in de middeleeuwen toen de Kerk het volk drie dagen de gelegenheid bood zich uit te leven voordat er een periode van vasten en onthouding inging. Bepaalde elementen, zoals de omkering van rollen, het aan de kaak stellen van misstanden, het verkleden, het vele drinken en eten zijn kenmerkend en komen altijd in de één of andere vorm voor. Het feest wordt gevierd tussen 11 november en 21 maart. Museum De Domijnen besteedt jaarlijks aandacht aan (de oorsprong van) dit volksfeest in zowel presentaties als activiteiten. Feestvierders en liefhebbers worden bekendgemaakt met de rol van dialect, het maken van een liedje, de herkomst van namen van verenigingen en de betekenis van verschillende figuren en onderscheidingen.

  • 01 december 2017 Stadsfeest IJsselstein

    Sinds 1992 worden er begin december lichtjes in de 372 […]

    Sinds 1992 worden er begin december lichtjes in de 372 meter hoge zendmast van IJsselstein ontstoken. Deze geven de Gerbrandytoren de sprookjesachtige illusie van een reusachtig verlichte kerstboom, de grootste ter wereld. Een belangrijk en feestelijk moment voor IJsselstein. De ontsteking van het licht luidt het begin van de kerstperiode in en zorgt voor veel sfeer, zowel binnen als buiten de stad. De zendmast is vanuit de wijde omtrek te zien. De zendmast is niet alleen een beeldbepalend maar ook een verbindend element; iedereen kent de mast. Museum IJsselstein (MIJ) besteedt vanaf 2016 aandacht dit bijzondere lichtevenement door het organiseren van een jaarlijks terugkerende lichttentoonstelling met werken van hedendaagse kunstenaars en ontwerpers. Daaromheen organiseert het museum activiteiten zoals lezingen, (avond)stadswandelingen en workshops. MIJ streeft ernaar bewoners en bezoekers bewust te maken van hun directe omgeving, mensen bijeen te brengen en de stadsgeschiedenis te verlevendigen.

Deelnemen?

De zestien aangesloten stadsmusea van het netwerk Stadsmusea XL komen twee à drie keer per jaar bijeen om ervaringen en gedachten uit te wisselen. Daarnaast is er een actieve werkgroep die bestaat uit het Amsterdam Museum, het Stedelijk Museum Alkmaar, Museum Rotterdam en het Stedelijk Museum Zutphen. Ideeën, onderwerpen en activiteiten worden hier besproken en vervolgens voorgelegd en getoetst tijdens de bijeenkomsten van stadsmusea XL.

Wilt u als stadsmuseum aansluiten bij ons netwerk of heeft u vragen?
Neem dan contact met ons op: info@stadsmuseaXL.nl
 
 

Contact

Vragen, opmerkingen of suggesties? Laat het ons weten!